Intelligenzaktion - Ermordung polnischer Elite (1939-1940)

Intelligenzaktion - Ermordung polnischer Elite (1939-1940)

 

Intelligenzaktion - niemiecka zbrodnia na Polakach (1939-1940)         

Polacy w KL Auschwitz-Birkenau

Polacy w niemieckim obozie koncentracyjnym Auschwitz-Birkenau

KL Auschwitz - Opfer / Ofiary

Niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny Auschwitz. Czy tylko tam byli Żydzi? Wiecie, że początkowo to był przede wszystkim obóz dla Polaków. Zapraszam do zobaczenia filmiku na temat narodowości więźniów i liczby ofiar.

Vernichtungslager für die polnische Intelligenz - Gusen / Obóz zagłady polskiej inteligencji Gusen

Haeflinge von KL Mauthausen/Gusen

Todesstiege

Das polnische Denkmal in Mauthausen

KL Mauthausen wurde im August 1938 in der Nähe des größten österreichischen Granitsteinbruchs in Mauthausen gegründet. Im Dezember 1939 wurde beschlossen, seine Niederlassung in Gusen nahe dem Lager in der Nähe der örtlichen Steinbrüche zu errichten. Die Arbeiten begannen im Frühjahr 1940. Die Filiale wurde "Gusen" genannt. Es wurde am 25. Mai 1940 ins Leben gerufen. Einer der Gründe für die Entscheidung dieses Lagers waren Isolierung und Zerstörung der polnischen Intelligenz als Teil Intelligenzaktion. Das KL Mauthausen-Gusen war eines der schwersten Lager im Dritten Reich. Menschen, die in das Lager Auschwitz-Birkenau kamen in kurzer Zeit gestorben, und diejenigen, die überleben, sie behaupteten, dass sie bereit wären, zurück nach Auschwitz auf die Knie zu gehen. Ausgehend von Frühjahr 1940 gab es einen großen Zustrom von polnischen Gefangenen, meistens Intellektuelle (einschließlich P. Joseph Mamica Kaplan). Nebenlager Gusen war im Plan der Zerstörung der polnischen Intelligenz, die als Teil von Intelligenzaktion. SS-Wachen, die den Bau dieses Lagers in Gusen beaufsichtigten, nannten es "Vernichtungslager für die polnische Intelligenz" - ein Vernichtungslager für die polnische Intelligenz. Im Jahr 1940 waren die meisten Polen in Gusen Häftlinge 97% aller Gefangenen. Bis zum Ende dieses Lagers bildeten die Polen die Mehrheit. Viele Warschauer Aufständische wurden auch nach Gusen abtransportiert. Im Lager starben z.B.: der polnische Märtyrer Edmund Kałas gefoltert, weil er sich weigerte zu sagen, dass Adolf Hitler Gott ist, sowie der Pionier des Kinos, Designer und Erfinder Kazimierz Prószyński. Die Gefangenen arbeiteten unter mörderischen Bedingungen in einem Steinbruch oder in nahe gelegenen Fabriken, hauptsächlich in Waffenproduktion. Besonders schwierig war der Bau von unterirdischen Fabriken. Das Lager Gusen hat eine besondere Bedeutung für Polen, denn neben Katyń ist es der größte Vernichtungsort der polnischen Intelligenz während des Zweiten Weltkriegs.

KL Mauthausen został założony w sierpniu 1938 roku w pobliżu największego austriackiego kamieniołomu granitu (Wiener Graben) w miejscowości Mauthausen. W grudniu 1939 zapadła decyzja o utworzeniu w pobliżu obozu jego filii w Gusen, przy tamtejszych kamieniołomach. Prace rozpoczęto wiosną 1940. Filia otrzymała nazwę "Gusen". Uruchomiono ją 25 maja 1940. Jedną z podstaw decyzji o utworzeniu tej filii było przeznaczenie jej dla izolacji i niszczenia polskiej inteligencji w ramach akcji Intelligenzaktion. KL Mauthausen-Gusen należał do najcięższych obozów III Rzeszy. Ludzie, którzy przyjeżdżali do tego obozu z Auschwitz-Birkenau umierali w niedługim czasie, a ci, którym udawało się przeżyć, zgodnie twierdzili, że byliby gotowi wracać do Auschwitz na kolanach. Począwszy od wiosny 1940 miał miejsce duży napływ więźniów z Polski, głównie ze środowisk inteligenckich (m.in. ks. kapelan Józef Mamica), ponieważ podobóz Gusen ujęto w planie niszczenia polskiej inteligencji w ramach akcji Intelligenzaktion. SS-mani nadzorujący budowę tego obozu w Gusen nazywali go „Vernichtungslager fur die polnische Intelligenz” – obóz zagłady dla polskiej inteligencji. W 1940 wśród więźniów Gusen przeważali Polacy, którzy stanowili 97% ogółu więźniów. Do końca funkcjonowania tego obozu Polacy stanowili w nim większość. W Gusen umieszczono także wielu powstańców warszawskich. W obozie zginął m.in. zakatowany na śmierć za odmowę przyznania, że Adolf Hitler jest Bogiem, polski męczennik Edmund Kałas, a także pionier kinematografii, konstruktor i wynalazca Kazimierz Prószyński. Więźniowie pracowali w morderczych warunkach w kamieniołomie lub w okolicznych fabrykach, głównie zakładach zbrojeniowych. Szczególnie trudne były roboty przy konstrukcji fabryk podziemnych. Obóz Gusen ma dla Polski szczególne znaczenie, ponieważ poza Katyniem to największe miejsce eksterminacji polskiej inteligencji w czasach II wojny światowej.

Transporte von Warschauer Bewohnern nach dem Ausbruch des Aufstandes nach KZ Mauthausen/Gusen

KZ Mauthausen / Gusen

Die Repressionen, die nach dem Ausbruch des Aufstandes auf die Stadt Warschau und ihre Bewohner fielen, sind in der Geschichte des Zweiten Weltkriegs einmalig. Etwa 550.000 Warschauer durchliefen (ab Anfang August 1944) in Pruszków gegründete 121 Durchgangslager. Die Strafe, die die Warschauer Zivilbevölkerung zu zahlen musste, fiel mit einem riesigen Arbeitsdefizit im Dritten Reich zusammen. In der zweiten Hälfte des Jahres 1944 wurden die letzten Reserven genommen - Zwangsarbeiter und Häftlinge des KZ-Systems. Es wird geschätzt, dass mehr als 50.000 Warschauer nach dem 1. August 1944 in verschiedene Lager geschickt wurden. Nach Auschwitz und Mauthausen wurden mindestens 17 552 Männer, Frauen und Kinder (nach Auschwitz 12 863 Männer und Frauen, nach Mauthausen 4 689 Männer und eine unbekannte Zahl von Frauen) direkt von Pruszkow deportiert. Mindestens 2134 (2128 Männer und 6 Frauen) von denen, die ursprünglich ins KL Auschwitz geschickt wurden, wurden dann ins KL Mauthausen gebracht. Anhand von Transportdokumenten und Häftlingskarten lässt sich der Zeitpunkt der Deportation von Auschwitz nach Mauthausen auf nur 1286 Personen ermitteln. Das waren Transporte, die am 17., 18. und 20. September 1944 von Auschwitz aus starteten. Unter den 1 824 Gefangenen 17. September deportiert, 1944 gab es mindestens 356 von Warschau, (diejenigen, die aus dem Lager in Pruszkow nach Auschwitz kam: 12. August und 4. und 13. September 1944). 259 Gefangene wurden am 18. September 1944 transportiert. Auch alle 671 Polen, die seit dem 20. September 1944 im Verkehr sind, sind Warschauer (sie kamen am 17. September 1944 aus Pruszków nach Auschwitz). Viele von ihnen wurden in den Tunneln in der Nähe von Bergkristall Gusen II eingesetzt, wurden sie auch in anderen Lagern geschickt, m.in. Melk (Quarz) und Ebensee (Zement) sowie Lager: Sachsenhausen, Groß-Rosen, Natzweiler, Buchenwald und Peggau. Wir können die Todesfälle in Mauthausen dokumentieren, mindestens 1224 Menschen von diesen Transporten (245 Todesopfer in 1944 und 1979 in 1945).

Represje, jakie spadły na miasto Warszawę i jej mieszkańców po wybuchu powstania nie znajdują precedensu w dziejach II wojny światowej. Około 550 tys. mieszkańców Warszawy przewinęło się przez utworzony na początku sierpnia 1944 roku obóz przejściowy w Pruszkowie (Durchgangslager). Kara, jaka miała spotkać ludność cywilną Warszawy zbiegła się z ogromnym deficytem siły roboczej w III Rzeszy. W drugiej połowie 1944 roku sięgano po ostatnie rezerwy - robotników przymusowych i więźniów systemu obozów koncentracyjnych. Szacuje się, że do różnych obozów po 1 sierpnia 1944 roku trafiło ponad 50 tys. Warszawiaków. Do KL Auschwitz i KL Mauthausen przywieziono bezpośrednio z Pruszkowa łącznie, co najmniej 17 552 mężczyzn, kobiet i dzieci (do Auschwitz 12 863 mężczyzn i kobiet, do Mauthausen 4 689 mężczyzn i nieznana liczba kobiet). Co najmniej 2134 (2128 mężczyzn i 6 kobiet) z tych, którzy skierowani zostali pierwotnie do KL Auschwitz przywieziono następnie do KL Mauthausen. Na podstawie dokumentów transportowych i kart więźniarskich można ustalić czas deportacji z Auschwitz do Mauthausen jedynie 1286 osób. Były to transporty, które wyruszyły z Auschwitz: 17, 18 i 20 września 1944 roku. Wśród 1 824 więźniów deportowanych 17 września 1944 roku było, co najmniej 356 Warszawiaków, (tych, którzy przybyli do Auschwitz z obozu w Pruszkowie: 12 sierpnia oraz 4 i 13 września 1944 roku). 259 więźniów znajdowało się w transporcie z 18 września 1944 roku. Także wszyscy 671 Polacy w transporcie z 20 września 1944 roku to warszawiacy, (przybyli oni do Auschwitz z Pruszkowa 17 września 1944 roku). Wielu zatrudnionych zostało w sztolniach Bergkristall nieopodal Gusen II, wysyłani oni też byli do innych podobozów, m.in.: Melk (Quarz) i Ebensee (Zement), a także do obozów: Sachsenhausen, Gross-Rosen, Natzweiler, Peggau i Buchenwald. Możemy udokumentować śmierć w Mauthausen, co najmniej 1224 osób z tych transportów (245 zmarło w 1944 roku, a 1979 w roku 1945).

Quelle/ źródło: http://www.gusen.org.pl/index.php?option=com_frontpage&Itemid=1

Häftlingsgruppen im KZ Mauthausen/Gusen

Deportationen nach Mauthausen im Kriegsverlauf 

Zwischen 1938 und 1945 waren etwa 190.000 Personen aus mehr als 40 verschiedenen Nationen im KZ Mauthausen/Gusen und in seinen Außenlagern inhaftiert. Mindestens 90.000 kamen in diesen Lagern ums Leben. 51 886 Polen, Verstorbenen aus Polen: 25 308.

Haeftlinge in KZ Mauthausen/Gusem

W latach 1938-1945 przebywało w obozie koncentracyjnym Mauthausen / Gusen i jego obozach satelickich około 190 000 osób z ponad 40 różnych narodów. Co najmniej 90 000 zginęło w tych obozach. W obozach KZ Mauthausen/Gusen przebywało 51 886 Polaków, zginęło 25 308 Polaków.

Polnische politische Häftlinge in KZ Gusen / Polacy w KZ Gusen

Die Verfolgung der polnischen Bevölkerung hatte politische wie rassistische Gründe. Neben der systematischen Vernichtung der jüdischen Bevölkerung wurden alle Polen gnadenlos verfolgt, die verdächtigt wurden, mit der polnischen Widerstandsbewegung in Verbindung zu stehen. 

Die ersten polnischen Häftlinge kamen am 8. März 1940 aus Buchenwald zum Lageraufbau nach Gusen. Zwischen Mai und August 1940 wurden insgesamt etwa 7.500 polnische Häftlinge aus den Lagern Dachau und Sachsenhausen nach Gusen verlegt. Mehrere tausend Polen wurden ab Anfang 1943 als SV-Häftlinge aus polnischen Gefängnissen nach Gusen überstellt. 

Trotz bestehender rassistischer Vorurteile und hoher Sterblichkeit konnten sich manche Polen in der Lagerhierarchie nach oben arbeiten. Insgesamt sind zumindest 25.000 polnische Häftlinge nach Gusen deportiert worden. Am Vorabend der Befreiung befanden sich knapp 8.300 Polen in den Gusener Lagern, darunter etwa 1.300 jüdische Häftlinge. Mindestens 13.000 Polen sind in Gusen umgekommen oder in Hartheim ermordet worden, andere wurden zum Sterben nach Mauthausen überstellt.

Prześladowanie ludności polskiej miało zarówno przyczyny polityczne, jak i rasowe. Oprócz systematycznej eksterminacji ludności żydowskiej, wszyscy Polacy podejrzani o kontakt z polskim ruchem oporu byli bezlitośnie prześladowani.

Pierwsi więźniowie polscy przybyli 8 marca 1940 r. z Buchenwaldu, w celu budowy obozu w Gusen. Od maja do sierpnia 1940 r. około 7500 polskich więźniów z obozów Dachau i Sachsenhausen zostało przeniesionych do Gusen. Kilka tysięcy Polaków zostało przeniesionych od początku 1943 r. z polskich więzień do Gusen.

Pomimo istniejących uprzedzeń rasistowskich i wysokiej śmiertelności, niektórzy Polacy w obozowej hierarchii byli w stanie pracować na swój sposób. Łącznie do Gusen deportowano co najmniej 25 000 polskich więźniów. W przededniu wyzwolenia w obozie Gusen przebywało prawie 8 300 Polaków, w tym około 1300 żydowskich więźniów z Polski. Co najmniej 13 000 Polaków zostało zabitych w Gusen lub zamordowanych w Hartheim, inni zostali przeniesieni do Mauthausen, by umrzeć.

Czyli w Gusen przebywało około 25 000 Polaków, więcej niż co drugi tam zginął, bo około 13 000 tysięcy.

Quelle/ źródło: 

https://www.mauthausen-memorial.org/de/Gusen/Das-Konzentrationslager/Haeftlinge/Polnische-politische-Haeftlinge

Die Liquidierung des Lagers Żabikowo / Posen

Denkmal in Żabikowo (Niemals Krieg)

Stein, wo 80 Kranken von Gefangenen ermordet wurden und verbrannt.

Im Januar 1945, während der Liquidierung, wurde das Lager Żabikowo (Polizeigefängnis der Sicherhaitspolizei und Arbeitserziehungslager Posen-Lenzingen) in Brand gesetzt, zuvor wurden einige der Gefangenen mit dem Zug, einige zu Fuß, in das Lager Sachsenhausen evakuiert. Auf dem Gelände des Lagers fanden etwa 80 Häftlinge Verbrennungsreste.

Im Januar 1945 im Zusammenhang mit der bevorstehenden Poznan in Richtung der Offensive der Roten Armee, stellte die Lagerleitung über die Spuren des Verbrechens zu entfernen und die Räumung des Lagers in Żabikowo. Am Freitag, den 19. Januar 1945 um 19 wurden alle kranke Häftlinge in die Baracke H verlegt. Etwa 50 Häftlinge wurden ernannt, um alle Lagerunterlagen auf dem Platz zu führen. Auf dem Platz wurden Fässer mit Benzin und Öl aufgestellt. Etwa 20 unbekannte SS-Häftlinge kamen ins Lager. Die Evakuierung des Lagers begann nachts von Freitag bis Samstag (dh vom 19. bis 20. Januar 1945). Eine Kolonne von etwa 400-450 Gefangenen wurde gebildet, die zum Bahnhof in Luboń geleitet wurde, von wo aus der Transport in drei versiegelten Güterwagen in das Konzentrationslager in Sachsenhausen ging, das er nach zwei Tagen erreichte. Am Zielbahnhof wurden 37 Gefangene aus den Waggons entfernt. Unterdessen wurden die Evakuierungs- und Liquidierungsmaßnahmen in Żabikowo fortgesetzt. Die im Lager verbliebenen Gefangenen hörten die Schreie der Menschen in der Baracke der Entlassungen; sie verstummten nach einer Reihe von Gewehren, die in ihr Inneres gerichtet waren. Am Morgen des 20. Januar 1945 wurde eine zuvor benannte Gruppe von Häftlingen zur Arbeit vor Barak J. geschickt. Es waren dort mehrere Männer tot, die als deutsche Deserteure anerkannt waren. Und vor der H-Baracke lagen die Leichen von Häftlingen aus der Krankenstation. Sie wurden angewiesen, die Leichen verstorbener Häftlinge auf den Platz vor der Abgangszelle zu bringen und in einen brennenden Haufen zu werfen. Andere Kranken wurden auf den Platz gebracht und getötet, wahrscheinlich von der erwähnten SS-Sondergruppe, die am Vortag in Żabikowo angekommen war. Auf diese Weise wurden Körper von etwa 40 bis 50 Menschen verbrannt. Die übrigen Häftlinge verließen das Lager an diesem Tag. Die gebildete Gruppe machte sich auf einen zweiwöchigen Marsch nach Sachsenhausen. Die SS-Wache setzte weitere Lagergebäude in Brand. Während des Marsches wurden die Schwachen und Erschöpften getötet. Auf diese Weise starb unter anderem 18 Gefangene wurden in der Nähe des Forsthauses in Łomnica bei Nowy Tomyśl erschossen. 208 Menschen kamen schließlich in Sachsenhausen an. Politische Häftlinge wurden noch weiter in das Konzentrationslager Ravensbrück geschickt. Am 22. Januar 1945 auf den Trümmern des Lagers in der letzten Żabikowo kam er, Nummerierung 33 Personen eine Gruppe von Gefangenen aus der Nähe von Makow Mazowiecki. Diese SS-Männer wurden auf dem Friedhof in Żabikowo erschossen. Es war der letzte von den Deutschen begangene Mord an den Gefangenen, deren Schicksal an die Stelle der Hinrichtung in Żabikowo geriet. Am 26. Januar 1945 kamen die sowjetischen Truppen der Zweiten Belarussischen Front am Nachmittag nach Żabików und besetzten Luboń und Umgebung.

W styczniu 1945 r., w związku ze zbliżającą się w kierunku Poznania ofensywą Armii Czerwonej, obozowe władze przystąpiły do zacierania śladów zbrodni i ewakuacji obozu w Żabikowie. W piątek 19 stycznia 1945 r. około godz. 19 przeniesiono wszystkich chorych więźniów do baraku H. Około 50 więźniów wyznaczono do znoszenia na plac całej dokumentacji obozowej. Na placu ustawiono beczki z benzyną i ropą. Do obozu przybyło do około 20 nieznanych więźniom esesmanów. Ewakuacja obozu rozpoczęła się nocą z piątku na sobotę (tj. z 19 na 20 stycznia 1945 r.). Uformowano kolumnę liczącą około 400-450 więźniów, którą skierowano na stację kolejową w Luboniu, skąd w 3 zaplombowanych wagonach towarowych transport wyruszył do obozu koncentracyjnego w Sachsenhausen, do którego dotarł po dwóch dniach. Na stacji docelowej z wagonów wyniesiono ciała 37 więźniów. W Żabikowie tymczasem trwała nadal akcja ewakuacji i likwidacji. Pozostali w obozie więźniowie słyszeli krzyki ludzi zgromadzonych w baraku zwolnień; ucichły one po serii z karabinów skierowanych do jego wnętrza. Nad ranem, 20 stycznia 1945 r., wyznaczona wcześniej grupa więźniów została skierowana przed barak J, gdzie leżały trupy kilkunastu mężczyzn, rozpoznanych jako dezerterzy niemieccy, a przed barakiem H ciała więźniów z izby chorych. Otrzymali rozkaz przeniesienia ciał zmarłych więźniów na plac przed Abgangszelle  i wrzucenia ich do płonącego stosu. Inni chorzy doprowadzani byli na plac i zabijani, prawdopodobnie przez wspomnianą specjalną grupę operacyjną SS, która przybyła do Żabikowa dzień wcześniej. Z relacji więźniów wynika, że w ten sposób spalono ciała około 40-50 osób. Zamordowano około 80 więźniów, głównie chorych i niezdolnych do marszu. Pozostali przy życiu więźniowie tego dnia, około godz. 5 opuścili w kolumnie ewakuacyjnej obóz; kolejno tworzyło ją blisko 50 kobiet z części politycznej, 120 z baraku E, następnie więźniowie (łącznie około 320) z baraków G i F. Tak sformowana grupa przeszła obok palących się zwłok, patrząc z przerażeniem, jak wachmani podpalają kolejne budynki obozowe, i ruszyła w dwutygodniowy marsz w kierunku Sachsenhausen. Podczas marszu zabijano słabych i wyczerpanych. W ten sposób zginęło m.in. 18 więźniów -zastrzelono ich w okolicach leśniczówki w Łomnicy, koło Nowego Tomyśla. Do Sachsenhausen dotarło ostatecznie 208 osób. Więźniarki polityczne skierowano jeszcze dalej, do obozu koncentracyjnego w Ravensbruck. W dniu 22 stycznia 1945 r. na pogorzelisko obozu w Żabikowie przybyła ostatnia, licząca 33 osoby grupa więźniów, z okolic Makowa Mazowieckiego. Eskortujący te grupę esesmani rozstrzelali wszystkich na cmentarzu w Żabikowie. Był to ostatni mord dokonany przez Niemców na więźniach, których los rzucił w miejsce kaźni w Żabikowie. Dnia 26 stycznia 1945 r. po południu wkroczyły do Żabikowa wojska radzieckie II Frontu Białoruskiego, zajmując Luboń i okolice.

Die Polinnen in KZ Ravensbrück

Opfer von KZ Ravensbrueck 

Tafel am Gedenken an die Polinnen in Ravensbrueck

Das KZ Ravensbrück war ausschließlich für Frauen. Es wurde im März 1939 in der Nähe der Stadt Fürstenberg in Mecklenburg gegründet. Über 132.000 Frauen und Kinder aus 27 Nationalitäten kamen durch das Lager, von denen 92.000 getötet wurden. Außerdem wurden etwa 20.000 Männer und etwa 1.000 Mädchen in Außenlagern untergebracht. Die Häftlinge von Ravensbrück waren sowohl zahlreiche politische Häftlinge (u.a polnische Frauen, Deutsche, Sorben) als auch jüdische Frauen, Sinti, Roma-Frauen, Zeugen Jehovas sowie Lesben und Prostituierte. Dank der polnischen Widerstandsbewegung unter den Gefangenen gelang es uns, mit 25.028 Familiennamen ein Fragment der Zugeliste ins Lager zu bringen. Unter ihnen waren 24,9% polnische Frauen, 19,9% - Deutsche, darunter slawische Minderheiten in Deutschland Sorben, 15,1% - jüdische Frauen, 15% - Russen, 7,3% - französische Frauen, 5,4% Frauen Roma- und Sinti-Nationalität, und 12,4% sind Frauen anderer Nationalitäten. Unter anderem kamen viele polnische Frauen aus den Einheiten der Heimatarmee (AK) und nach dem Warschauer Aufstand hierher. Es gab viele Kinder unter den Gefangenen.

Die Zahl der polnischen Frauen wird auf etwa 40.000 geschätzt, von denen nur 8.000 überlebten. Das Leben hat 32 000 verloren, vergast, viele Hunderte sind gestorben. Die ersten polnischen Frauen wurden in das Lager am 23. September 1939 gebracht. Sie waren Bildungs- und Sozialaktivistinnen polnischen Unternehmen aus Deutschland (die Mitglieder der „Vereinigung der Polen in Deutschland", Polnische Pfadfinder Verband in Deutschland, Aktivisten der „Rodła“, Lehrerinnen der polnischen Sprache). Sie stammten aus dem Lebuser Land, aus Westfalen, Schlesien, den Grenzbezirken (Bytom und Lębork), Ostpreußen und Berlin. Aus den besetzten Gebieten erfolgte jedoch am 2. November 1939 der erste Transport von polnischen Frauengefangenen aus Pabianice. Polnische Frauen aus Pommern wurden als Fanatiker des Feindes Polens (deutsch: Fanatische Polin) von der spezialle Liste. Sie waren Mitglieder der polnischen Westunion (Polski Związek Zachodni), die jüngeren gehörten der militärischen Vorbereitung (Przysposobienie Wojskowe) an. Die überwiegende Mehrheit der polnischen Gefangenen Gemeinschaft war eine Gruppe von Intellektuellen: Lehrerinnen, Universitätsprofessoren, Aristokratie, gewählte Beamte, Gymnasiasten, Ärztinnen, etc., die die überwiegende Mehrheit in Arbeit unter Tage beschäftigt waren. Vor dem Hintergrund der übrigen Gemeinschaft zeichneten sich polnische Frauen durch eine hohe persönliche Würde aus, die von den Deutschen selbst wahrgenommen wurde.

Eine besondere Gruppe unter allen weiblichen Gefangenen in diesem Lager waren 74 pseudomedizinisch operierte polnische Frauen aus dem Transport Lublin-Warschau. In Ravensbrück wurden 1942-1944 kriminelle pseudomedizinische Operationen fast ausschließlich an jungen polnischen Frauen, politischen Häftlingen, durchgeführt. Sie wurden einer Knochen- und Muskeloperation unterzogen, darunter 74 polnische Frauen, von denen viele überlebten und Krüppel wurden. Gefangene wurden für Sklavenarbeit im Lager und außerhalb verwendet - in den Waffenfabriken (etwa 100 "Fabrik" -Kommandos). Ab Anfang 1942 wurden kranke, alte und verkrüppelte Häftlinge in kleinen Transporten in Gaskammern außerhalb des Lagers gebracht. Im April 1943 wurde ein Krematorium gebaut und im Sommer 1944 eine Gaskammer. 1941 gründeten die Nazis in der Nähe des Frauenlagers ein Männerlager, dessen Häftlinge zur Erweiterung beider Lager genutzt wurden (zusammen mit dem sogenannten Industriehofen, wo verschiedene Werkstätten der Sklavenarbeit von Gefangenen untergebracht waren). Über 20.000 Gefangene durchliefen das Männerlager, darunter rund 6,5 tausend Polen. In den Monaten August und September 1944 wurden etwa 12.000 aus dem Warschauer Aufstand evakuierte Polinnen nach Ravensbrück gebracht. Gefangene starben an Hunger, Kälte, Erschöpfung, Krankheit. Sie wurden einzeln und in Massen ermordet. Ab 1941 kam es zu wiederholten Hinrichtungen, bei denen etwa 200 polnische Frauen und Mädchen getötet wurden. Massenerschießungen betrafen insbesondere Frauen aus dem polnischen Widerstand und jüdische Frauen. Im April 1945 wurden infolge der Verhandlungen des Internationalen Roten Kreuzes und des Schwedischen Roten Kreuzes 4.600 polnische Frauen und einige französische Frauen nach Schweden geschickt. Zehntausende von Frauen, die im Lager verblieben, raste die SS in den sogenannten Nordwesten "Tod-Marsch". Das Lager, in dem nach der letzten Evakuierung nur noch schwerkranke (ca. 3 Tausend) und medizinisches und pflegerisches Personal übrig blieb, wurde am 30. April 1945 von Einheiten der 49. Armee der 2. Belarussischen Front befreit.

Obóz był przeznaczony wyłącznie dla kobiet. Założono go w marcu 1939 roku w pobliżu miasta Fürstenberg w Meklemburgii. Przez obóz przeszło ponad 132 tysiące kobiet  i dzieci z 27 narodowości, z których zginęło około 92 tysiące. Dodatkowo w podobozach umieszczono ok. 20 000 mężczyzn i ok. 1000 dziewcząt.Więźniarkami Ravensbrück były zarówno liczne więźniarki polityczne (m.in. Polki, Niemki,Serbołużyczanki), jak i Żydówki, Sinti, kobiety narodowości romskiej, Świadkowie Jehowy, a także lesbijki i prostytutki. Dzięki działalności polskiego ruchu oporu wśród więźniarek, udało się zachować fragment księgi przyjęć (Zugangliste) do obozu z 25 028 nazwiskami. Wśród nich 24,9% to Polki, 19,9% – Niemki w tym zaliczane do słowiańskiej mniejszości w Niemczech Serbołużyczanki, 15,1% – Żydówki, 15% – Rosjanki, 7,3% – Francuzki, 5,4% to kobiety narodowości romskiej i Sinti oraz 12,4% to kobiety innych narodowości.

Między innymi wiele Polek trafiło tu z oddziałów Armii Krajowej oraz po Powstaniu Warszawskim. Wśród więźniarek było wiele dzieci.

Liczbę Polek szacuje się na ok. 40 tysięcy, z tego przeżyło zaledwie 8 tys. czyli życie straciło 32 tysiące,  zagazowano, wiele setek zmarło Natomiast pierwsze Polki zostały przywiezione do obozu 23 września 1939 r. Były to działaczki oświatowe i społeczne towarzystw polskich z terenu Niemiec (członkinie "Związku Polaków w Niemczech", Związku Harcerstwa Polskiego w Niemczech, działaczki spod znaku "Rodła", nauczycielki języka polskiego). Pochodziły z Ziemi Lubuskiej, Westfalii, Śląska, powiatów nadgranicznych (bytomskiego i lęborskiego), Prus Wschodnich, Berlina. Natomiast z terenów okupowanych pierwszy transport Polek - więźniarek miał miejsce 2 listopada 1939 r. z Pabianic. Polki z Pomorza były aresztowane z listy, jako fanatyczki polskości (niem. Fanatishe Polin), wrogo usposobione do państwa niemieckiego. Były one członkiniami Polskiego Związku Zachodniego, młodsze należały do Przysposobienia Wojskowego. Znakomita większość polskiej społeczności więźniarskiej stanowiła grupa inteligencji: nauczycielki, profesorki uniwersytetów, arystokracja, urzędniczki, uczennice gimnazjum, lekarki itp., które w ogromnej większości zaangażowane były w pracę konspiracyjną. Na tle pozostałej społeczności Polki odróżniały się wysoką postawą godności osobistej, co zauważali sami Niemcy

Szczególną grupę wśród wszystkich kobiet więźniarek tego lagru stanowi 74 pseudomedycznie eksperymentalnie operowane Polki z transportu lubelsko-warszawskiego. W latach 1942-1944 w Ravensbrück przeprowadzono pod przymusem zbrodnicze operacje pseudomedyczne prawie wyłącznie na młodych Polkach, więźniarkach politycznych. Operacjom kostnym i mięśniowym poddano 86 więźniarek, w tym 74 Polki, przy czym wiele z tych co przeżyły, zostało kalekami. Więźniarki były wykorzystywane do pracy niewolniczej w obozie i poza nim-w fabrykach przemysłu zbrojeniowego (około 100 "komand" fabrycznych). Od początku 1942 roku więźniarki chore, stare i  kaleki wysyłano w małych transportach do komór gazowych, poza obóz. W kwietniu 1943 roku wybudowano krematorium, a w lecie 1944 komorę gazową. W 1941 roku, w pobliżu obozu kobiecego, hitlerowcy założyli obóz męski, którego więźniowie byli używani do rozbudowy obydwu obozów (wraz z tzw. Industriehofen, gdzie mieściły się różnego rodzaju warsztaty niewolniczej pracy więźniarek). Przez obóz męski przeszło ponad 20 tysięcy więźniów, w tym około 6,5 tysięcy Polaków. W miesiącach sierpniu i wrześniu 1944 r. do Ravensbrück przywieziono około 12 000 Polek ewakuowanych z powstańczej Warszawy. Więźniarki umierały z głodu, zimna, wycieńczenia, chorób. Były mordowane pojedynczo i masowo. Od 1941 roku miały miejsce wielokrotne egzekucje, w których ofiarą padło około 200 polskich kobiet i dziewcząt. Masowe egzekucje dotyczyły w szczególności kobiet z polskiego ruchu oporu oraz Żydówek. W kwietniu 1945 roku, w wyniku pertraktacji prowadzonych przez Międzynarodowy oraz Szwedzki Czerwony Krzyż, wywieziono do Szwecji 4 600 Polek i nieliczne Francuzki. Dziesiątki tysięcy kobiet, które pozostały w obozie, SS pędziło w kierunku północno - zachodnim w tzw. "marszach śmierci". Obóz, w którym po ostatecznej ewakuacji zostały tylko ciężko chore (około 3 tysięcy) oraz personel lekarski i pielęgniarski, został oswobodzony 30 kwietnia 1945 roku przez jednostki 49 Armii 2 Frontu Białoruskiego.

Auschwitz als Ort der Deportation und Vernichtung von Polen (II) - Kategorien von Gefangenen

Auschwitz - Stammlager

Auschwitz als Ort der Deportation und Vernichtung von Polen

Das Konzentrationslager Auschwitz wurde 10 Monate nach Ausbruch des Krieges als erstes Konzentrationslager in den besetzten polnischen Gebieten eröffnet. Zusammen mit dem 1941 gegründeten Lager in Majdanek und dem Lager Stutthof war es einer der Hauptorte der Deportation und Zerstörung von Polen. Der erste Transport polnischer politischer Häftlinge erreichte das Lager Auschwitz am 14. Juni 1940. Es waren 728 Menschen, die von den Deutschen aus dem Gefängnis in Tarnów gebracht wurden. Die polnischen Gefangenen wurden nach Auschwitz wegen Verletzung von Anordnungen der Besatzungsbehörden und Aktivitäten in der Widerstandsbewegung gesendet. 

 Der ersteTransport von 728 polnischen Häftlingen aus Tarnów  am 14. Juni 1940

Vertreter der Intelligenz

Die Häftlinge waren Vertreter der Intelligenz. Sie waren Vorkriegsbeamte, Politiker, Schullehrer verschiedener Stufen von der Grundschule bis zu höheren Schulen, Ärzte, Berufsoffiziere, Priester, Kleriker und Ordensleute. Alle diese Personen wurden unabhängig vom Grund der Festnahme als politische Gefangene betrachtet.

In Razzien verhaftet

Zur Kategorie der politischen Gefangenen zählten auch völlig unschuldige Menschen, die bei verschiedenen Arten von Straßenkontrollen, in öffentlichen Einrichtungen, Wohnungen oder während der sogenannten Straßenrazzien gefasst wurden. Im ersten Transport, der am 15. August 1940 von 1.166 Personen aus Warschau gebracht wurde, wurden 1.153 Menschen in Razzien gefasst.

Geiseln

Einige der Gefangenen im Lager waren Geiseln, die als Vergeltung für Aktionen des Widerstands in einem bestimmten Gebiet erschossen wurden, wenn die Täter des Vorfalls nicht gefangen genommen wurden.

"Unerwünschte Rückkehr"

Einige Häftlinge kamen mit Todesurteilen ins Lager (Rückkehr unerwünscht). Nach Genehmigung durch den Kommandanten wurden die Häftlinge in die Lagerkanzlei gerufen, um die persönlichen Daten zu überprüfen, und wurden am selben Tag erschossen.

Gefangene zur "Erziehung"

Ab dem 16. Juli 1941 Region Gestapo Katowice vermittelt nach Auschwitz „auf Bildung“ Arbeiter, vor allem Polen, beschäftigten in Fabriken in Schlesien. Diese Häftlinge zählten nicht zu den politischen Gefangenen, sondern hatten einen Sonderstatus als Erziehungshäftlinge (EH). Ihre Aufenthaltsbedingungen im Lager unterschieden sich nicht von denen, in denen andere Häftlinge lebten. Der Unterschied in dem Status dieser Kategorie von Gefangenen im Vergleich mit dem Status der anderen Kategorien basierten auf der Tatsache, dass sie in dem Lager für einen bestimmten Zeitraum inhaftiert waren - offiziell zu 8 Wochen in der Praxis oft viel länger. Insgesamt wurden ungefähr 11.000 Gefangene dieser Kategorie im Lager eingesperrt.

Opfer eines Ad-hoc-Gerichts

Das Lager war auch ein Hinrichtungsort für Personen, die nicht in das Register eingetragen waren. Daher waren sie keine formellen Gefangenen des Lagers. Es handelte sich um Personen, die in der "Sonderbehandlung", d. H. auf Antrag der örtlichen Sicherheitspolizei, die vom Reichssicherheitshauptamt genehmigt wurde, zum Tode verurteilt wurden. Im Lager erschossen auch Bewohner im östlichen Teil des sogenannten Oberschlesischen Provinz (Teil der Ländereien von Oberschlesien und Kleinpolen ins Reich annektierten), zum Tod verurteilt von einer Standgericht Sicherheitspolizei. Das Gericht vor allem Polen verurteilt, manchmal Juden, sogar für geringfügige Vergehen und zum Tod verurteilt. Es wird geschätzt, dass das Opfer des Gerichts vorübergehend könnte es etwa 3-4,5 Tausend Polen sein, die im Lager hingerichtet oder vergast wurden.

Aktion Euthanasie

Das Lager war auch der Ort der Tötung von Polen im Zuge der Aktion Euthanasie, dh Tod von Menschen, die unheilbar krank sind. Zu dieser Kategorie gehörten hauptsächlich psychisch kranke Menschen, aber auch alte und kranke Menschen, insbesondere in Pflegeheimen. Im Rahmen der Euthanasie wurde am 23. Juni 1942 566 Patienten in psychiatrischen Krankenhäusern Kobierzyn in der nähe von Krakau und Kalwaria Zebrzydowska getötet.

Polen aus der Region Zamość

Am Ende des Jahres 1942 Auschwitz war einer der wichtigsten Orten der Deportation polnische Bevölkerung aus dem südöstlichen Teil des Generalgouvernements von Zamojszczyzna. Geplante wöchentliche Sendung auf Lager KL Auschwitz 3 Transporte pro 1.000 Menschen. Unerwartete Entwicklungen an der Ostfront (die Niederlage bei Stalingrad) wurden diese Pläne zerschlagen. Insgesamt wurden "nur" 1301 Menschen deportiert. Die meisten von ihnen starben bald wegen der Kälte, Hunger oder wurden durch Phenolinjektionen oder vergast in Gaskammern getötet.

Warschauer vom Aufstand

Die letzte große Gruppe von Polen in Auschwitz kamen im August und September 1944 (Warschauer Aufstand). Das waren die Einwohner von Warschau. Die Zahl von etwa 13 000 (Männern, Frauen und Kindern) Warschauer. 

Vor der Abschiebung

Vor Abschiebung in KL Auschwitz Polen wurden in den großen zentralen Gefängnissen verschiedene Bezirke der Generalleitung konzentriert: im Bezirk Warschau war ein Gefängnis in Warschau (Pawiak), im Bezirk von Krakau - das Gefängnis in Krakau (Montelupich) und Tarnow, im Distrikt Lublin - Gefängnis in Lublin (Lubliner Schloss), im Bezirk Radom - Gestapo-Gefängnis in Radom und im Bezirk Galizien - Gestapogefängnis in Lwów. Von den in das Reich selbst eingegliederten Gebieten wurden Polen durch Gefängnisse, einschließlich Katowice, Sosnowiec, Myslowice, Opole, Opava, Breslau, Stettin, Inowrocław, Poznan, Bydgoszcz, Legnica und Lodz.

Sie wurden entweder mit Sonderzügen oder meistens mit Waggons an den Zügen der Personenzüge befördert. In einzelnen Städten wieder aufgeladen sie sie Gefangene aus verschiedenen Gefängnissen. Solche Transporte wurden als Sammeltransport bezeichnet.

Anzahl der Opfer

Insgesamt in das KL Auschwitz wurden circa 140 000 Polen (registriert), und etwa 10.000 Polen die, ohne in den Zahlenregistern enthalten zu sein (einschließlich Polizeihäftlinge - unregistriert), also zusammen circa 150 000 Polen.  Im Lager Auschwitz wurden circa 74 000 Polen getötet. Es wird geschätzt, dass mindestens die Hälfte der Polen im Lager starben an: Hunger, Schläge, Krankheit, Übermüdung, mangelnde medizinische Versorgung, die Exekution durch Erschießung oder Phenol Injektion oder in den Gaskammern. Viele Häftlinge starben nach dem Umzug in andere Konzentrationslager.

Auschwitz jako miejsce deportacji i wyniszczania Polaków. Kategorie polskich więźniów

Obóz koncentracyjny w Auschwitz otwarty 10 miesięcy po wybuchu wojny był pierwszym obozem koncentracyjnym na okupowanych ziemiach polskich. Wraz z założonym w 1941 r. obozem na Majdanku i obozem Stutthof, stanowił jedno z głównych miejsc deportacji i wyniszczania Polaków. Pierwszy transport polskich więźniów politycznych dotarł do obozu Auschwitz 14 czerwca 1940 r. Było to 728 osób przywiezionych przez Niemców z więzienia w Tarnowie.

Przedstawiciele inteligencji

Oprócz osób naruszających czy podejrzanych o naruszenie zarządzeń władz okupacyjnych i działalność w ruchu oporu, w obozie osadzano ludzi cieszących się przed wojną, ze względu na swe wykształcenie, działalność i pozycję społeczną, autorytetem w środowisku. Byli to przedwojenni funkcjonariusze państwowi, politycy, nauczyciele szkół różnych szczebli od podstawowych do wyższych uczelni, lekarze, oficerowie zawodowi, duchowni, zakonnicy. Wszystkie te osoby bez względu na przyczynę aresztowania były uznane za więźniów politycznych.

Aresztowani w łapankach

Do kategorii więźniów politycznych zaliczono również zupełnie niewinne osoby, aresztowane przypadkowo w czasie różnego rodzaju kontroli na ulicach, w obiektach użyteczności publicznej, mieszkaniach, względnie w czasie tzw. łapanek ulicznych. W pierwszym transporcie 1666 osób przywiezionych z Warszawy 15 sierpnia 1940 r. znajdowały się 1153 osoby schwytane w łapankach.

Zakładnicy

Niektórzy osadzeni w obozie Polacy byli zakładnikami, których rozstrzeliwano w odwet za akcje ruchu oporu na danym terenie, w przypadku, gdy sprawców zajścia nie zdołano ująć.

„Powrót niepożądany”

Niektórzy więźniowie przybywali do obozu już z wyrokami śmierci. Byli to ci, którym placówka policyjna kierująca do obozu umieściła w aktach personalnych adnotację: „Rückkehr unerwünscht” (powrót niepożądany), „nicht uberstellen” (nie przenosić), lub którzy mieli w aktach naniesiony czerwony krzyżyk. Przy niektórych nazwiskach podawano nawet datę egzekucji. Po zatwierdzeniu ich przez komendanta, wzywano więźniów do kancelarii obozu w celu sprawdzenia danych personalnych, i rozstrzeliwano w tym samym dniu.

Więźniowie „wychowawczy”

Od 16 lipca 1941 r. gestapo rejencji katowickiej przekazywało do KL Auschwitz „na wychowanie” robotników, przeważnie Polaków, zatrudnionych w zakładach przemysłowych na Śląsku. Więźniowie ci nie byli zaliczani do więźniów politycznych, lecz mieli specjalny status więźniów wychowawczych (Erziehungshäftlinge − EH). Ich warunki pobytu w obozie nie różniły się od tych, w jakich żyli inni więźniowie. Różnica w statusie tej kategorii więźniów w porównaniu ze statusem innych kategorii polegała na tym, że byli oni osadzani w obozie na czas określony – oficjalnie do 8 tygodni, w praktyce często znacznie dłużej. Łącznie osadzono w obozie około 11 tys. więźniów tej kategorii.

Ofiary sądu doraźnego

Obóz był też miejscem egzekucji osób, których nie wprowadzano do ewidencji. Nie byli oni zatem formalnie więźniami obozu. Były to osoby skazane na śmierć w trybie „specjalnego potraktowania” (Sonderbehandlung), czyli na wniosek lokalnych placówek policji bezpieczeństwa, który zatwierdzał Główny Urząd Bezpieczeństwa Rzeszy.W obozie rozstrzeliwano również osoby zamieszkałe we wschodniej części tzw. Prowincji Górnośląskiej (obejmującej część ziem Górnego Śląska i Małopolski wcielonych do Rzeszy), skazane na śmierć przez sąd doraźny policji bezpieczeństwa, reaktywowany w czerwcu 1942 r. Sąd ten skazywał głównie Polaków, niekiedy Żydów, nawet za drobne wykroczenia na karę śmierci. Szacuje się, że ofiarą sądu doraźnego mogło paść około 3-4,5 tys. Polaków, rozstrzelanych w obozie lub zagazowanych.

Akcja eutanazji

Obóz był również miejscem uśmiercania Polaków zabijanych w ramach prowadzonej na ziemiach polskich tzw. akcji eutanazji, tj. zabijania ludzi nieuleczalnie chorych. Do tej kategorii zaliczano przede wszystkim chorych psychicznie, lecz także ludzi starych, zniedołężniałych, zwłaszcza przebywających w zakładach opiekuńczych. W ramach eutanazji zabito w dniu 23 czerwca 1942 r. 566 pacjentów szpitali psychiatrycznych w Kobierzynie pod Krakowem i w Kalwarii Zebrzydowskiej.

Polacy z Zamojszczyzny

Pod koniec 1942 r. zamierzano uczynić z KL Auschwitz jedno z głównych miejsc deportacji wysiedlanej ludności polskiej z południowo-wschodniej części Generalnego Gubernatorstwa − Zamojszczyzny. Planowano cotygodniową wysyłkę do obozu 3 transportów po 1000 osób. Nieoczekiwany rozwój sytuacji na froncie wschodnim (klęska pod Stalingradem) przekreśliła te plany. Ogółem zdołano deportować 1301 osób. Większość z nich wkrótce zginęła wskutek zimna, głodu, albo została zabita zastrzykami fenolu lub zagazowana w komorach gazowych.

Warszawiacy z powstania

Ostatnią wielką grupą Polaków osadzonych w KL Auschwitz byli mieszkańcy Warszawy, których w liczbie około 13 000 (mężczyźni, kobiety i dzieci) przywieziono w sierpniu i wrześniu 1944 r. Ich deportacja nastąpiła w związku z toczącym się w Warszawie powstaniem przeciwko okupantowi, i podjętą decyzją władz niemieckich o usunięciu z Warszawy pozostałej przy życiu ludności cywilnej i zburzeniu miasta.

Przed deportacją

Przed deportacją do obozu Polacy byli koncentrowani w dużych centralnych więzieniach poszczególnych dystryktów Generalnego Gubernatorstwa: w dystrykcie warszawskim było to więzienie w Warszawie (Pawiak), w dystrykcie krakowskim – więzienia w Krakowie (Montelupich) i w Tarnowie, w dystrykcie lubelskim − więzienie w Lublinie (Na Zamku), w dystrykcie radomskim − więzienie Gestapo w Radomiu oraz w dystrykcie galicyjskim − więzienie Gestapo we Lwowie. Z ziem wcielonych do Rzeszy i samej Rzeszy przywożono Polaków poprzez więzienia m.in. w Katowicach, Sosnowcu, Mysłowicach, Opolu, Opawie, Wrocławiu, Szczecinie, Inowrocławiu, Poznaniu, Bydgoszczy, Legnicy i Łodzi. Przywożono ich albo specjalnymi pociągami, albo, i tak działo się najczęściej, wagonami kolejowymi dołączanymi do składów pociągów osobowych. W poszczególnych miastach doładowywano do nich więźniów z różnych więzień. Transporty takie określano jako transporty zbiorowe (Sammeltransport).

Liczba ofiar

Łącznie według szacunkowych danych do KL Auschwitz przywieziono transportami bezpośrednimi lub tzw. zbiorowymi około 140 tys. Polaków, których ujęto w ewidencji numerowej, i około 10 tys. Polaków, których bez umieszczenia w ewidencji numerowej (m.in. więźniów policyjnych), czyli razem około 150 000.  Szacuje się, że co najmniej połowa osadzonych w obozie Polaków zginęła tam na skutek: głodu, bicia, chorób, nadmiernej pracy, braku opieki lekarskiej, egzekucji przez rozstrzelanie albo zastrzyk fenolu, lub w komorach gazowych (ok. 74 000). Wielu więźniów zginęło już po przeniesieniu do innych obozów koncentracyjnych.

Das Konzentrationslager Auschwitz für Polen (I) - Opfer

Die Polin Czesława Kwota, 14 Jahre alt, ermordete in KL Auschwitz

Das Konzentrationslager Auschwitz wurde für Polen organisiert und sie waren auch die ersten politischen Gefangenen. Infolge des kontinuierlichen Zustroms neuer Transporte ist die Zahl der Häftlinge stetig gestiegen. Im Jahr 1940 wurden fast 8.000 Menschen im Lager inhaftiert. Sie waren fast ausschließlich Polen. Außerdem befand sich eine kleine Anzahl von Juden und Deutschen (als Kapos) im Lager. Im Jahr 1941 wurden über 26.000 Menschen (etwa 15.000 Polen, 10.000 sowjetische Kriegsgefangene und über 1.000 Juden) im Lager inhaftiert.

Durch die Einbeziehung des KL Auschwitz in die Massenvernichtung von Juden nahm die Zahl der Deportierten ab 1942 rasch zu (insgesamt fast 1,1 Millionen Juden). Von ihnen wurden nur etwa 200.000 Menschen als arbeitsfähig ausgewählt und wurden im Lager eingesperrt. Zur gleichen Zeit, d.h. in den Jahren 1942-1944, wurden ungefähr 160.000 Menschen im Lager eingesperrt (meist Polen, Zigeuner und sowjetische Kriegsgefangene, Belarussen, Ukrainer, Tschechen, Franzosen und andere). Die 1942 begonnene Massendeportation von Juden ins KZ Auschwitz veränderte die nationale Struktur der Häftlinge erheblich. Die Juden wurden die Juden die zahlreiche ethnische Gruppe. Im August 1944 insgesamt waren etwa 400.000 Menschen im Lager registriert (195 000 Nicht-Juden am meisten Polen) und etwa 205 000 Juden.

In den Jahren 1940 bis 1945 wurden in die deutschen Konzentrationslager Auschwitz (Stammlager, Birkenau, Monowitz und deren Nebenlager) mindestens 1,1 Millionen Juden (300.000 Juden aus Polen), 150.000 Polen, 21.000 Sinti und Roma sowie mehr als 15.000 sowjetische Kriegsgefangene und mehr als 15.000 Häftlinge anderer Nationalität deportiert.

Insgesamt sind in den Konzentrationslagern Auschwitz mindestens 1.082.000 Deportierte getötet worden oder gestorben. Unter den Opfern befanden sich 960.000 Juden (300.000 polnische Juden), 74.000 Polen, 21.000 Sinti und Roma sowie 15.000 sowjetische Kriegsgefangene und 15.000 Menschen anderer Nationalitäten.

Obóz koncentracyjny Auschwitz został zorganizowany dla Polaków i oni też byli pierwszymi jego więźniami politycznymi. W wyniku ciągłego napływu nowych transportów systematycznie wzrastała liczebność więźniów. W 1940 r. osadzono w obozie blisko 8 tys. ludzi. Byli to prawie wyłącznie Polacy. Oprócz nich znalazła się w obozie niewielka liczba Żydów oraz Niemców. Niemcy pełnili w tym czasie z reguły funkcje w nadzorze obozowym jako kapowie i blokowi.   W 1941 roku osadzono w obozie ponad 26 tys. ludzi (około 15 tys. Polaków, 10 tys. jeńców radzieckich i ponad 1 tys. Żydów).

Od 1942 r. w wyniku włączenia KL Auschwitz do procesu masowej zagłady Żydów, liczba deportowanych do obozu zaczęła gwałtownie wzrastać (łącznie blisko  1,1 mln). Spośród nich wybrano jako zdolnych do pracy około 200 tys. osób i osadzono w obozie. W tym samym czasie, tj. w latach 1942-1944, osadzono w obozie około 160 tys.  ujętych w ewidencji numerowej Polaków, Cyganów, Białorusinów, Ukraińców, Czechów, Francuzów i innych, oraz kilkanaście tysięcy, głównie Polaków, jeńców radzieckich i Cyganów, nie ujętych w ewidencji numerowej. Rozpoczęta w 1942 r. masowa deportacja Żydów do KL Auschwitz zmieniła w sposób istotny strukturę narodowościową więźniów. W połowie 1942 r. Żydzi stali się najliczniejszą grupą narodowościową. W sierpniu 1944 r. Łącznie zarejestrowano w obozie około 400 tys. osób: 195 tys. nie-Żydów (głównie Polacy) i około 205 tys. Żydów.

W latach 1940-1945 do niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz (Stammlager, Birkenau, Monowitz i inne podobozy) co najmniej 1,1 miliona Żydów (300 000 Żydów z Polski), 150 000 Polaków, 21 000 Sinti i Romów oraz ponad 15 000 sowieckich jeńców wojennych i około 15 000 więźniów innych narodowości.

Ogółem co najmniej 1 082 000 deportowanych zginęło lub zmarło w obozach koncentracyjnych Auschwitz. Wśród ofiar było 960 000 Żydów (w tym 300 000 polskich Żydów), 74 000 Polaków, 21 000 Sinti i Romów, 15 000 sowieckich jeńców wojennych i kilka tysięcy innych narodowości.

Konzentrationslager in Kołdyczewo / Belarus

Denkmal in Kołdyczewo

die Ueberste von Konzentrationslager

Die Tafeln in polnischer und belorussischer Sprache

Konzentrationslager in Kołdyczewo - nördlich von Baranavichy auf dem Territorium der heutigen Republik Belarus - der Ort des Mordes von den deutschen Besatzern und belarussischen Kollaborateuren etwa 22 000 hauptsächlich Juden und Polen, sowie in einer kleineren Anzahl von Weißrussen, Russen und Roma. Das Lager operierte von März 1942 bis Juni 1944. Umgeben von Stacheldraht lag das Lager im östlichen Teil des Dorfes Kołdyczewo im Landgut Tadeusz Szalewicz. Das Lager bestand aus Baracken, die früher als Wirtschaftsgebäude dienten und einem dreistöckigen Gefängnisgebäude (dessen Fundamente erhalten blieben), in dem gegen polnische Soldaten der Heimatarmee ermittelt wurde. Im November 1942 wurden zwei Krematorien außerhalb des Lagergebietes gebaut, in denen Leichen von etwa 600 aus Baranowicz und Stolpce gebrachten Personen verbrannt wurden. Die Häftlinge waren gezwungen, schwere Arbeiten in der Torfgewinnung, in einer Ziegelei, in der Herstellung von Seife, Schuhen, Kleidung und Fässern zu verrichten. Der durchschnittliche Arbeitstag war 10-12 Stunden. Niedrigkalorische Essensrationen - Suppe aus Wasser und Roggenmehl und eine Scheibe Brot - ließen die Regeneration der Kraft nicht zu. Die Gefangenen waren in ungeheizten Baracken untergebracht, in denen sie auf drei- und vierstöckigen Kojen schliefen. Es gab zahlreiche Belästigungen, Prügel, Hundekauen, Vergewaltigung von Frauen und Hinrichtungen. Seit Mitte 1942 wurde die polnische Bevölkerung hier systematisch ermordet. Zunächst wurden in Kołdyczew etwa 100 Priester aus verschiedenen Regionen Polens getötet, ebenso wie Intelligenz (etwa 5000). Auch ermordet man hier mit Abgasen in Lastwagen. Erwachsene wurden mit einer Waffe erschossen und kleine Kinder wurden am Leben in die Gruben geworfen.

Die Liquidierung des Lagers erfolgte am 30. Juni 1944 im Zusammenhang mit der nahenden Roten Armee. Zu dieser Zeit erschossen die Nazis die letzten Gefangenen und zündeten die Baracken an.

Der Kommandant des Lagers war zunächst Weißrussischer Sergeant Sergej Bobko, ab 1943 Nikolay Kalko und der SS-Unteroffizier Franz Jörn. Die Besatzung des Lagers waren Mitglieder der 4. Kompanie des 13. Belarussischen Polizeibataillons  aus dem Belarussischen Unterstützungsbataillon.

Obóz koncentracyjny w Kołdyczewie – znajdował się na północ od Baranowicz na terenie obecnej Republiki Białoruś - miejsce zamordowania przez okupantów niemieckich i kolaborantów białoruskich około 22 tys. osób głównie Żydów i Polaków, a także w mniejszej ilości Białorusinów, Rosjan i Romów. Obóz działał od marca 1942 do czerwca 1944 roku.

Aktionen gegen die polnische Intelligenz

Erschiessung der Polen in Zławieś bei Thorn

Im Herbst 1939, nach dem Ende Polenfeldzug, verschiedene deutsche Verbände haben Intelligenzaktion durchgeführt. Die Aktion wurde bis 1943 mit Unterbrechungen fortgeführt und richtete sich an die polnische intellektuelle Elite (Lehrer, Priester, Vertreter des Landadels, berufliche, soziale und politische Aktivisten und pensionierte Militärs). Aktion Intelligenz ging mit unterschiedlicher Intensität in den verschiedenen Teilen der besetzten polnischen Gebieten, die Mehrheit der Verbrechen begangen in Pommern (Intelligenzaktion Pommern, ca. 30 Tausend. Tode), Wielkopolska (Intelligenzaktion Posen, ca. 2 Tausend. Opfer), Masowien (Intelligenzaktion Masowien, ca. 6700. Opfer), Schlesien (Schlesien Intelligenzaktion, ca. 2 tausend. Opfer), Lodz (Litzmannstadt Intelligenzaktion, ca. 1500. Opfer), sowie in der sogenannten besonderen Aktionen, von denen die größten ist die Aktion AB (Ausserordentliche Befriedungsaktion, ca. 3,5 Tausend Opfer) und Sonderaktion Zweite Sonderaktion Krakau Krakau (ca. 187 Opfer, Wissenschaftler von der Jagiellonen-Universität), der Mord an 27 Wissenschaftler aus Lwów / Lemberg ( Massaker von Lwów - Professoren) und die Erschießung von rd. 250 Vertretern der Intelligenz (vor allem Lehrern) im Jahr 1941 in Stanisławów / Stanislaviv.

Insgesamt sind durch "Intelligenzaktion" etwa 100.000 Menschen gestorben.  50.000 Polen wurden direkt ermordet, erschossen und weitere 50.000 wurden in Konzentrationslager geschickt, wo nur ein vernachlässigbarer Prozentsatz überlebte. Am stärksten betroffen waren die Regionen, direkt von Deutschland annektiert (Pommern, Grosspolen, Oberschlesien), in denen ca. 40.000 Menschen ermordet wurden. Menschen und weitere 20 Tausend in Konzentrationslager geschickt.

Na jesieni 1939, po zakończonych działaniach zbrojnych w kampanii wrześniowej, różne formacje niemieckie przystąpiły do realizacji tzw. „Akcji Inteligencja” (niem. Intelligenzaktion), trwającej z przerwami do 1943 roku, wymierzoną w polską elitę intelektualną. Akcja Inteligencja przebiegała z różnym nasileniem w poszczególnych rejonach okupowanej Polski, najwięcej zbrodni popełniono na Pomorzu (Intelligenzaktion na Pomorzu, ok. 30 tys. ofiar śmiertelnych), Wielkopolsce (Intelligenzaktion Posen, ok. 2 tys. ofiar), Mazowszu (Intelligenzaktion Masowien, ok. 6,7 tys. ofiar), Śląsku (Intelligenzaktion Schlesien, ok. 2 tys. ofiar), Łodzi (Intelligenzaktion Litzmannstadt, ok. 1,5 tys. ofiar), a także w tzw. akcjach specjalnych, z których największe to Akcja AB (Ausserordentliche Befriedungsaktion, ok. 3,5 tys. ofiar), Sonderaktion Krakau i Zweite Sonderaktion Krakau (ok. 187 ofiar, uczonych i pracowników naukowych z Uniwersytetu Jagiellońskiego), wymordowanie 27 uczonych ze Lwowa (mord profesorów lwowskich) oraz rozstrzelanie ok. 250 przedstawicieli inteligencji (głównie nauczycieli) w 1941 r. w Stanisławowie.

Łącznie, w wyniku „Akcji Inteligencja”, zginęło ok. 100 tys. Polaków, spośród których 50 tys. zamordowano w ramach tzw. „akcji bezpośredniej” (tj. rozstrzelano), a kolejne 50 tys. wysłano do obozów koncentracyjnych, gdzie przeżył jedynie znikomy procent. Najbardziej ucierpiały ziemie włączone do Rzeszy, gdzie zamordowano ok. 40 tys. osób, a dalszych 20 tys. wysłano do obozów koncentracyjnych.